Blommetjes – JonArno Lawson en Sydney Smith

Omslag Blommetjes van JonArno Lawson en Sydney SmithEen jong meisje heeft met haar vader boodschappen gedaan in de stad. Tijdens de wandeling terug naar huis plukt ze bloemetjes. In het park ziet ze een dood vogeltje. Ze laat een paar bloemetjes bij het vogeltje achter. Vierkant prentenboek met een tekstloos, maar zeer sprekend verhaal. De gewassen zwart-witte lijnillustraties zijn op sommige pagina’s bladvullend en op andere pagina’s staan er bv. negen kleine of drie langwerpige omkaderde tekeningen. Deze variatie geeft het ritme van de wandeling weer en volgt de blik van het meisje dat vol verwondering rondkijkt. Opvallend is haar rode jasje, dat doet denken aan Roodkapje. Ook de gekleurde bloemetjes springen in het oog. Aanvankelijk zijn dit de enige kleuren in de tekeningen. Hoe meer kleur het meisje in haar handen heeft, hoe meer gekleurde elementen er in de omgeving te zien zijn: gele taxi’s, glaswerk achter een raam. De bloemetjes bij het vogeltje zorgen voor een wereld vol kleur. Tekenaar en schrijver laten heel mooi het contrast zien tussen de bedrijvigheid van de onpersoonlijke stad en de bellende vader, en het rustige, onbevangen meisje. Het is ontroerend hoe het meisje geniet van de onkruidbloemen en ze vervolgens deelt met anderen. Prachtig beeldverhaal voor jong en oud(er). Internationaal bekroond. Vanaf ca. 5 jaar. (NBD/Biblion)

  • Facebook
  • Twitter

Laura is een leeuw – Emma Carlisle

Omslag Laura is een leeuw van Emma CarlisleLaura vindt het heerlijk om dieren na te doen: een kangoeroe, een papegaai of een krokodil. Het liefst speelt ze dat ze een leeuw is, die heel hard loopt en brult. Haar ouders willen niet dat Laura haar babybroertje wakker maakt en vragen haar om stiller te zijn. Wat nu? Emma Carlisle zet in haar prentenboekdebuut een herkenbaar thema uit het leven van een peuter/kleuter in tekst en beeld neer. Ze laat mooi zien hoe Laura volledig opgaat in haar spel als wild dier. Verschillende emoties komen in het verhaal aan bod: vrolijkheid, teleurstelling, verdriet, ondeugend zijn. De dieren die Laura nadoet, zijn ook op de zachtgekleurde tekeningen (in potlood en aquarel) te zien. Dat levert grappige scènes op. Soms krijgen de scènes een paginagrote tekening, soms een aantal kleinere tekeningen per pagina en soms een spread. Die afwisseling brengt vaart in het verhaal. De illustrator gebruikt de grootte van de tekening ook om de beelden te versterken. De springende leeuw en springende Laura komen goed tot hun recht op een spread; de scène met mama aan de keukentafel staat op een halve pagina en roept zo meer intimiteit op. Fijn, met humor verteld verhaal over fantasiespel. Vanaf ca. 4 jaar. (NBD/Biblion)

  • Facebook
  • Twitter

Ik hou van jou, Papa Brom – Mark Sperring en Sébastien Braun

Omslag Ik hou van jou, Papa Brom van Mark SperringKleine Pip ontdekt dat het een heel speciale dag is, maar hij weet niet meer precies waarom. Samen met Papa Brom gaat hij op stap. Ze sprokkelen hout, varen naar het Grote Beren Eiland en maken daar een kampvuur om marshmellows te roosteren. En ineens herinnert Kleine Pip zich weer wat ze vieren met het bijzondere uitje. Na ‘Hoeveel nachtjes tot mijn verjaardag?’* is dit het tweede prentenboek van Mark Sperring en Sébastien Braun over Kleine Pip en zijn vader. Op meestal paginagrote prenten laat Braun zien hoe het huis van de beren en hun omgeving (bossen, brede rivier, groene eilandjes) eruitzien. Pips gedachtesprongetjes zijn goed te volgen door drie kleine, vrijstaande tekeningen op een pagina. En de close-ups, die worden afgewisseld met panoramabeeld, zorgen voor variatie en een grotere betrokkenheid. Zo lijkt het voor de lezer net alsof hij ook bovenop de slapende papabeer springt. De plot is aan de zoete kant, maar de grapjes in de rest van de tekst en vooral in de tekeningen (de blikken van Papa Brom en Kleine Pip, de zoemende vlieg die overal volgt, het huisje van de eekhoorn) en de frisse tinten groen en blauw, maken veel goed. Aardig verhaal over vaderdag met humoristische prenten. Vanaf ca. 4 jaar. (NBD/Biblion)

  • Facebook
  • Twitter

Op een ochtend vroeg in de zomer – Toon Tellegen en Sylvia Weve

Omslag Op een ochtend vroeg in de morgen van Toon TellegenBundel met 23 nieuwe dierenverhalen van Toon Tellegen, van wie eerder werk bekroond is met Gouden Griffels, de Woutertje Pieterse Prijs en twee oeuvreprijzen. Het titelverhaal gaat over het aardvarken dat besluit zich te verstoppen, maar niet weet of iemand hem zoekt. De filosofische inslag, waar Tellegens verhalen om geroemd worden, komt goed uit de verf bij het prachtige verhaal over de eendagsvlieg en dat over de duizendpoot. Mooi ook, hoe de auteur begrippen als ‘er met je verstand niet bij kunnen’ en ‘uit je humeur zijn’ zo weet te concretiseren. En er zijn grappige nonsensverhalen, zoals over de zwaluw op wiens feest iedereen moet vliegen of over de schildpad op wiens schild de andere dieren allemaal tegelijkertijd willen uitrusten. De illustraties van deze bundel zijn van Sylvia Weve; zij kreeg een Gouden Penseel voor ‘Aan de kant, ik ben je oma niet!’. Wat een dynamiek brengt ze in haar lijntekeningen; boven, onder, veel bewegingslijnen, inzetjes, er gebeurt van alles. Het vaak gedempte kleurenpalet en de sterke expressie blijven afstoten en aantrekken. Het Escheriaanse huis van de das is geweldig. Verrassende combinatie van mooie, herkenbare tekst en origineel, pakkend beeld. Voorlezen vanaf ca. 6 jaar, zelf lezen vanaf ca. 8 jaar. (NBD/Biblion)

  • Facebook
  • Twitter

Bij de neus genomen – Loes Riphagen

Omslag Bij de neus genomen van Loes RiphagenKleine Olifant, die leeft in de tijd dat olifanten nog geen slurf hebben, bemoeit zich graag met de dieren om hem heen. Aan de kameel vraagt hij of het wel gezond is om twee bulten te hebben en ook de giraf en de krab belaagt hij met zijn vragen. Kleine Olifant wil daarna van de krokodil weten wat zijn lievelingseten is. Loes Riphagen – bekend van ‘Zzz’, het Prentenboek van de Kinderboekenweek 2013, en van ‘Slaapkamernachtdieren’ – baseert zich hier op een verhaal van Rudyard Kipling. En hoe! Door een uitgestanste rechthoek uit het omslag ziet de lezer Kleine Olifant in het oerwoud. Het ‘schilderij’ in de zwarte lijst, waarop in gouden letters de titel (mooie vondst) staat, bestaat uit allerlei laagjes, een 3D-schilderij. Heel vernuftig: elk laagje is zo geknipt dat de lezer tussen de bomen door kan kijken naar het volgende laagje. De overwegend zwart-witte illustraties, vol humoristische details, bevatten hier en daar kleuraccenten. Het oerwoud onthult beetje bij beetje wat die gekleurde vormen zijn. Wanneer de olifant te dicht bij de krokodil in de buurt komt, knallen de kleuren van de spread af; met als climax twee uitslaande pagina’s in het midden. Een waar kunstwerk, dit oude verhaal in een vrolijk, kleurrijk en spannend vormgegeven nieuw jasje. Vanaf ca. 4 jaar. (NBD/Biblion)

  • Facebook
  • Twitter

De leeuw en het vogeltje – Marianne Dubuc

Omslag De leeuw en het vogeltje van Marianne DubucVrienden voor altijd?
Hoe kun je beter de komst van de lente verbeelden, dan door een enkel krokusje door de witte sneeuw omhoog te laten steken? Marianne Dubuc doet dat in het prentenboek ‘De leeuw en het vogeltje’. Midden in het verhaal, tijdens de winter, zie je twee volledig witte pagina’s. Op de pagina’s daarna staat dat kleine rode bloempje. De tekenaar is duidelijk niet bang om zoveel wit te gebruiken. Sterker nog, ze gebruikt het wit steeds om haar verhaal kracht bij te zetten.

Lees mijn recensie van ‘De leeuw en het vogeltje’ op leesfeest.nl.

  • Facebook
  • Twitter

***** De zee zien – Koos Meinderts

Omslag De zee zien van Koos Meinderts‘Ik stond beneden en keek hoe Jan zingend tegen de schoorsteenpijp omhoogkom. Op het hoogste punt zwaaide hij, triomfantelijk. Hij riep nog iets, ik kon niet goed verstaan wat, – ‘Ik heb de zee gezien!’, zou hij dat hebben geroepen? – en toen is hij gevallen en ben ik naar huis gerend: er is niets gebeurd, er is niets gebeurd.’

Dit is de eerste alinea uit ‘De zee zien’ van Koos Meinderts. Toen ik die las, moest ik denken aan ‘Lopen voor je leven’ (2003) van Els Beerten. In dat verhaal kijkt de 18-jarige Noor terug op de dood van een van haar vriendinnen en op de jaren die daarop volgden. Ook absoluut een verhaal dat ik kan aanraden. Iets meer uitgesponnen en met iets meer nadruk op de vorm, maar ook zeer aangrijpend.

In ‘De zee zien’ kijkt de 70-jarige Kees terug op zijn vriendschap met Jan en diens dood. Het verhaal speelt zich grotendeels af in 1959, het jaar waarin Kees (15) en Jan (16) vrienden werden en waarin Kees verliefd werd op Marijke, de tweelingzus van Jan. De auteur laat die vriendschap met Jan en het verlangen naar Marijke prachtig zien: het pubergedrag van de jongens onderling en ook Kees’ schaamte- en schuldgevoelens. Dat alles op een lichte toon. Tegelijkertijd zet Meinderts in dit compacte verhaal een mooi tijdsbeeld neer van een dorp in de jaren vijftig met het grote katholieke arbeidersgezin van Kees aan de ene kant en het veel vrijere en kleinere gezin van Jan (‘Het geloof is mooi, maar je moet er geen last van hebben.’) aan de andere kant.

Jan, Kees en Marijke komen door Meinderts woorden – en daar heeft hij er niet veel voor nodig – echt tot leven. Je voelt als lezer mee hoe bepalend Jans dood is geweest voor het leven van Kees. ‘De zee zien’ laat je vervolgens achter met vragen: is Jan gesprongen of gevallen? En hoe zat de relatie tussen Jan en zijn tweelingzus in elkaar? Wat een mooi boek.

  • Facebook
  • Twitter

Lente, zomer, herfst, winter – Britta Teckentrup

Omslag Lente, zomer, herfst, winter van Britta TeckentrupEen uil in een boom ziet hoe om hem heen het bos gedurende de seizoenen verandert. In de lente komen de jonge beren tevoorschijn. In de zomer zijn er zoemende bijen. Zo wordt over elk seizoen verteld wat er dan in de natuur gebeurt. De illustraties in dit prentenboek zijn spreads met steeds hetzelfde landschap; alleen de aankleding en de sfeer van het landschap wisselen per seizoen. Kleine inconsistenties: er mist af en toe een struik, die er een pagina later wel weer is. Desondanks zijn de prenten op mat papier fijn om naar te kijken, vol groeiende, bloeiende planten en bomen in frisse, vrolijke kleuren in de zomer en in geel, rood en goud in de herfst, en vol speelse dieren. De toekijkende uil zit in een uitgestanst hol in de boom, al vanaf het omslag. Het aantal kijkgaten vermeerdert in de lente en zomer, waardoor de lezer achtereenvolgens beren, eekhoorns, vogels en bijen krijgt te zien. Daarna neemt het aantal gaten weer af: de dieren vertrekken of maken zich op voor een winterslaap. De tekst, steeds twee zinnen op rijm per pagina, doet eigenlijk afbreuk aan de prenten: weinig origineel en stilistisch niet erg sterk. Jammer, de prenten van Britta Teckentrup bieden genoeg kijkplezier. Vanaf ca. 3 jaar. (NBD/Biblion)

  • Facebook
  • Twitter

Literatuuronderwijs saai? Lees Janne Teller

Stel dat het literatuuronderwijs saai zou zijn, lees dan vooral met middelbare scholieren de boeken van Janne Teller.

Omslag Oorlog: stel je voor dat het bij ons was van Jane TellerIn ‘Oorlog: stel je voor dat het bij ons was’ voert de Deense schrijfster een gedachte-experiment uit. Stel je voor hoe het zou zijn als er bij ons oorlog uitbreekt, als Nederland een dictatuur is geworden, als familieleden zijn overleden door bombardementen.
‘Zelf ben je ongedeerd maar bang. ‘s Ochtends, ‘s middags, ‘s avonds, ‘s nachts. Je krimpt elke keer ineen als er in de verte een raket suist, elke keer als er een lichtflits aan de horizon flikkert en je niet weet of de raket jouw kant op komt. Je verkrampt elke keer als er een explosie klinkt. Hoeveel van je vrienden werden dit keer geraakt?’

Janne Teller schreef dit fictieve essay in 2001 als reactie op de discussies over vluchtelingen in Denemarken. In 2004 werd het essay gepubliceerd in de vorm van een paspoort; de vertaling heeft die vorm ook gekregen. In het nawoord beschrijft Janne Teller hoe ze had gehoopt dat het essay in de huidige tijd allang achterhaald zou zijn, maar dat de realiteit bewijst dat het niet het geval is.

Omslag Niets van Janne TellerHaar roman ‘Niets’ (2000) verscheen in Nederland in 2010. In dit verhaal besluiten scholieren een Berg van Betekenis te maken. Op de Berg komen spullen te liggen die voor hen waardevol zijn. De Berg is een reactie op de houding van klasgenootje Pierre Anthon die stelt dat niks in het leven ertoe doet. Het experiment loopt gigantisch uit de hand wanneer de scholieren voor elkaar gaan bepalen wat er op de Berg moet. Het begint met een paar boeken en nieuwe sandalen die geofferd moeten worden, maar de eisen worden gaandeweg steeds extremer.

‘Niets’ werd bekroond in Denemarken (Danish cultural Ministry), Frankrijk (Le Prix Libbylit) en Amerika (Michael L. Printz Honor Award en the Mildred Batchelder Honor Award).

Dit confronterende verhaal levert genoeg discussiemateriaal op over groepsdynamiek, betekenis, (on)schuld en de zin(loos)heid van het bestaan.

  • Facebook
  • Twitter

Ik wil sneeuw! – Ferry Piekart

Omslag Ik wil sneeuw! van Ferry PiekartAnne houdt enorm veel van sneeuw. Ze vraagt elke dag aan haar vader of ze naar de Noordpool mag. Op een dag gaan ze. Anne vertelt over de dieren die ze daar ziet, over de vorm van sneeuwvlokken, over het ijs en over skiën. Deel uit de serie Veilig leren lezen: een zonnetje (AVI-M4 bij kern 7, na 18 weken leesonderwijs), voor kinderen die een vlotte leesontwikkeling doormaken. De tekst van dit informatieve verhaal bestaat uit korte zinnen met woorden van een of twee lettergrepen, zonder hoofdletters, wel met leestekens. Ik-figuur Anne betrekt de lezer een aantal keer bij het verhaal door hem aan te spreken. Soms is de tekst juist weer meer beschrijvend en minder vanuit Anne verteld. Daardoor hinkt het verhaal enigszins op twee gedachten. Het boek bevat veel foto’s, afwisselend paginagroot, vrijstaand of in omkaderde inzetjes. De rustige kleur van de schutbladen komt goed terug in de omlijning van de foto’s of de achtergrond. De dierenfoto’s zijn mooi en ondersteunen de tekst, maar de foto’s met mensen erop zijn storend. Staat Anne nou op die foto’s of niet? Het is toch haar verhaal? Aardig verhaal met interessante informatie over de Noordpool, met een paar minpuntjes. Vanaf ca. 6 jaar. (NBD/Biblion)

  • Facebook
  • Twitter